VIERLUIK NUMINEUS ONBEWUSTE
Op vier zondagen wordt het bijzondere Vierluik ‘Numineus Onbewuste’ in de wereld gezet. Er worden telkens twee dansworkshops op een zondag aangeboden. Biodanza ervaring is vereist. De vier pijlers Liefde, Verlichting, Moed en Intase staan centraal in dit Vierluik.

NUMINEUS ONBEWUSTE
Het ‘Numineus Onbewuste’ noemt Rolando Toro, de grondlegger van biodanza, de diepste laag van het menselijk onbewuste. Dit niveau van het onbewuste is het meest onderdrukt. Het is dit deel wat de mens uitmuntend maakt. Het numineuze heeft te maken met gratie, het creatieve, het eeuwige… Het genereert liefde, poëzie, de perceptie van het wonderbaarlijke, maar ook de moed om te leven. De numineuze energie is te vinden in de gedichten van Rainer Maria Rilke, Saint-John Perse of Rumi.
Deze oerenergie maakt onderdeel van de mens uit vanaf haar ontstaan, vanaf de zwangerschap. De eeuwige mens blijft aan de basis van onze identiteit. Dit betreft de oorspronkelijke menselijke conditie.

Wat volgens Rolando Toro er toe doet, is het niveau van menselijkheid wat iemand bereikt in het leven. Voor een groot aantal mensen is het wonderbaarlijke een begrip dat zij niet kennen. Dit terwijl het wonderbaarlijke ons aan alle kanten omringt.
Het wonderbaarlijke is een manier om onschuldige vreugde en intieme zuiverheid waar te nemen. Het zit ook in de gevoeligheid voor de diversiteit van de natuur, in de perceptie van het mysterie van het leven. Het ‘Numineus Onbewuste’ opent de toegang tot een gevoel van intimiteit, tot grenzeloze liefde en tot schepping als openbaring van schoonheid en mysterie.
MANIFESTATIE NUMINEUZE ENERGIE
De numineuze energie manifesteert zich soms met buitengewone kracht bij kunstenaars, mystici of humanisten; zoals het geval was voor Bach, Einstein, Rainer Maria Rilke of Moeder Teresa van Calcutta. Deze laatsten leefden permanent in de gratie van het numineuze. De energie is ook aanwezig in gewone mensen, die in staat zijn om lief te hebben. Numineuze energie wordt onthuld in degenen die kosmische energie recyclen en verbinding maken met de oorspronkelijke bron. Zoals Rolando zei, is de inhoud van het ‘Numineus Onbewuste’ het potentieel van de Eeuwige Mens.
Deze energie – het ‘Numineus Onbewuste’ – manifesteert zich ook in de intense vivencia’s van de muzikale waarneming of in de visuele waarneming; in epifanische liefde en in het moederschap.

OORSPRONG NUMINEUS ONBEWUSTE
Het ‘Numineus Onbewuste’ verwijst naar die mysterieuze, ontzagwekkende en diep betekenisvolle ervaringen die ons overvallen vanuit het onbewuste, een concept dat populair werd gemaakt door Carl Jung en dat teruggrijpt op Rudolf Otto’s idee van het ‘Heilige’, waar we huiveren en tegelijk gefascineerd zijn door iets bovennatuurlijks, een ‘Gans Andere’ kracht die we in onszelf (het onbewuste) kunnen voelen, vaak via kunst, natuur of diepe spirituele momenten.
- van grootsheid van de mensheid, het is wat ons de goddelijke en heilige waarde van het menselijk leven teruggeeft. Het is een essentieel kenmerk van de mens en onderscheidt ons van de rest van de levende wezens.
- het is de ultieme “theoretische” boodschap die Rolando ons nalaat: de mogelijkheid om in contact te komen met de kiem van het wonderbaarlijke van het het leven dat in ieder van ons pulseert.
- leven, al is het maar voor een moment, van ons ‘Numineus Onbewuste’, is het waarnemen van de muziek van de sferen en de subtiliteit van de godheid wiens polsslag in elk levend wezen klopt.

DE NUMINUS
De term ‘de Numinus’ is ontstaan door deze af te leiden van numen (god, godheid, inspiratie of goddelijke majesteit), om de essentie van het heilige aan te duiden. Hij sluit elke rationele interpretatie van religie en elke verwijzing naar een bepaalde moraliteit of dogma uit.
Rudolf Otto (1869-1937) legt de nadruk op de niet-rationele en paradoxale aspecten van de universele religieuze ervaring waarin het numineuze zich manifesteert.

HET NUMINEUZE
- Mysterie. Het numineuze is een belangrijk kenmerk van de religieuze ervaring en wordt ons voor het eerst aangeboden als een onuitsprekelijk mysterie. Als zodanig is het mysterie onmogelijk in woorden uit te leggen, het is onuitsprekelijk. Het is totaal anders dan elke andere levenservaring.
- Tremendum (angstaanjagend mysterie). Het is de mystieke angst die wordt gevoeld in de aanwezigheid van een krachtige, onverklaarbare, enorme, vreselijke, formidabele, respectabele kracht, maar onmogelijk te verwoorden. Deze extreme angst is een reactie op de “heel andere” werkelijkheid, absoluut anders, van het Goddelijke dat zich niet laat grijpen door het woord omdat zijn betekenis de grenzen overschrijdt die worden opgelegd door de rationale organisatie van de taal.
- Fascinans (fascinerend mysterie, onweerstaanbaar aantrekkend). Begrepen als goedheid, schoonheid en liefde, wordt het fascinerend mysterie, de essentie vol “gratie”, oogverblindend en omhelzend. Angst voor het mysterie wordt dan omgezet in verering of eerbiedig respect voor het onuitsprekelijke dat zich manifesteert als een “huivering” die alle angst te boven gaat.
God is een Mysterie dat afstoot en aantrekt uit het boek ‘Das Heilige’ (1917) van Duits Luthers theoloog Rudolf Otto.

VRAAG ROLANDO
Het ‘Numineus Onbewuste” is het laatste theoretisch aspect van Biodanza dat Rolando Toro ons gaf voordat hij heenging. De bijbehorende vraag die Rolando stelde was: ‘Wat betekent het eigenlijk om mens te zijn?’ Ofwel: ‘Welk aspect of welke aspecten van de mens worden het meest onderdrukt in onze samenleving?’ Rolando’s antwoord was ‘de meest verdrongen menselijke aspecten‘ zijn: ‘de grootheid, de schoonheid en de heiligheid.’

CONCEPT NUMINEUS ONBEWUSTE
Met het concept van het ‘Numineus Onbewuste’, als vierde en diepste laag van de mens (Sigmund Freud bedacht het persoonlijke onbewuste, Carl Gustav Jung het collectieve onbewuste, en Rolando zelf het vitale onbewuste), stelde Rolando een visie voor van de mens als uitdrukking van de kosmische kracht waarin de mens vrijelijk zijn eigen essentie kan uitdrukken: grootheid, sacraliteit, pracht, het vermogen tot affectieve verbondenheid.
Dit zijn de kwaliteiten die behoren tot de intelligentie van het leven en daarmee de kwaliteiten van de mens. Dat wil zeggen dat het concept van het ‘Numineus Onbewuste’ kan worden gezien als een verdere ontwikkeling van het concept van het Vitale Onbewuste, het psychisme van de cellen, de wijsheid van de cellen
In feite zegt Rolando: “Het psychisme van de cellen is niet alleen organisch, het is kosmisch; het hart is niet alleen organisch, het is kosmisch”. En nogmaals: “Het vitale onbewuste is in overeenstemming met de levende essentie van het universum“.

BIOCENTRISCH PRINCIPE
Nog duidelijker kunnen we het verband met het Biocentrisch Principe begrijpen. Rolando zegt: “Het leven is een kracht-project die de evolutie van de kosmos begeleidt. We kunnen zeggen dat deze kracht dezelfde is die de mens gedurende het hele leven tot uitdrukking brengt door middel van een proces van integratie.
Het leven is de biologische attractor die ons door de kosmische chaos leidt; in de woorden van Rolando: “Het leven is wat ons in staat stelt om door de chaos heen te gaan, eruit te komen en te bloeien in de woestijn“.

NUMINEUZE ENERGIE
Als kosmisch wezen, als uitdrukking van het leven, deelt de mens de grootsheid, de pracht en de kracht van het leven.
Rolando zegt: “Ik ben er zeker van dat er in elke man en vrouw een zaadje van oneindige grootsheid zit… deze grootsheid, deze numineuze energie, behoort tot de menselijke natuur, het zit in het diepste van iemands identiteit, het is de primordiale menselijke conditie… het is de eeuwige mens die Liefde, Verlichting, Moed en Intase uitdrukt“.

GODDELIJKHEID VAN DE MENS
Liefde, Verlichting, Moed en Intase zijn de uitdrukking van de goddelijkheid van de mens, van wat het werkelijk verdient om mens te worden genoemd.
Het zijn de mogelijkheden die, zegt Rolando, “het mogelijk maken voor de mens om zich positief te ontwikkelen, die de ontwikkeling van het gezonde deel voeden: de grootheid en het vermogen tot affectieve verbondenheid”.
De mogelijkheden die de evolutie van de mens begeleiden van de ervaring van dissociatie naar de ervaring van oneindige liefde.

Meer dan ooit ervaren we de zeven fatale dissociaties die Rolando in onze beschaving heeft geïdentificeerd: de dissociaties tussen lichaam en ziel, tussen affectiviteit en rationaliteit, tussen het heilige en profane, tussen het dagelijks en het eeuwige, het mannelijk en vrouwelijk, en nog meer, tussen jezelf en de anderen en tussen de mens en de kosmos.
Meer dan ooit dienen we te evolueren naar de ervaring van de oneindige liefde: “De permanente liefde voor anderen en voor de natuur, de integratie van de mens en alles wat bestaat” zegt Rolando.

LIEFDE
“Epifanische liefde, tederheid, moederschap, empathie”
Liefde is de intrinsieke behoefte om bemind te worden en bemind te zijn. Om liefde te ontvangen, dient men liefde te geven, tederheid aan te bieden, de ander als een deel van jezelf beschouwen, met empathie handelen, vriendschap cultiveren. De liefde omvat verschillende kwalitatieve vormen: gemeenschappelijkheid, tederheid, passie, de epifanische liefde, dat wil zeggen de vereniging van zielen, een begrip dat door de Franse filosoof Emmanuel Levinas wordt verwoord.
Rolando zegt “Liefde is een vorm van integratie met het oneindige; het grootste leerproces is het leren liefhebben zonder grenzen; we zijn vaak bang voor de manifestatie van deze kosmische kracht in ons leven, maar dit is het hoogtepunt van grootsheid en absoluut geluk“.

Het is heel gewoon dat we het gevoel hebben dat we controle over ons leven en over onszelf hebben. Maar als we liefhebben, dan kan dat ons volledig in bezit nemen. Ons hele leven wordt getransformeerd en is gericht op de ander. Er is een impuls om bij de ander en voor de ander te zijn.
Leren liefhebben zonder er bang voor te zijn, is één van de grootste lessen die er zijn.
Het is belangrijk om je over te geven aan de liefde, in de dimensie van het oneindige. Niet om liefde te reduceren tot het minimalisme van relationele dynamiek. De ruimte van de liefde zit in het ‘bij de ander zijn’. Het maakt elke verdediging en bescherming van de “eigen ruimte” overbodig. Daarnaast is het vooral nodig om de ander lief te hebben. Het is deze liefde die resulteert in eigenliefde. Liefde is geen spel; maar een vorm van integratie in de oneindigheid van het leven.
EPIFANISCHE LIEFDE
Er is epifanische liefde, waarin het heilige van de één verenigd is met het heilige van de ander. Epifanische liefde is een vorm van antropologische esthetiek; het is de essentie van de mens.
Ongedifferentieerde liefde manifesteert zich in tederheid, een essentiële voorwaarde voor het leven in gemeenschap: voor “coëxistentie”. Het is door de aanwezigheid van tederheid dat het leven, dag na dag, ons het geschenk van de liefde geeft.
Deze liefde is de aantrekkingskracht in het hart van de chaos van ons bestaan. Het verbindt ons met risico en verlatenheid. We zijn vaak doodsbang voor de manifestatie van deze kosmische kracht in ons leven. En toch is dit het toppunt van grootsheid, absolute gelukzaligheid.

VERLICHTING
“Om het licht van de ander waar te nemen”
De mogelijkheid om het beste van elkaar en de wereld om ons heen te zien; het gevoel van gulle liefde en innerlijke helderheid. Met ons licht kunnen we de ander echt waarnemen, ons verbinden met zijn essentie en, zegt Rolando, “hem onze kosmische broeder heiligen“.
Rolando citerend: “Ik geloof dat de verlichte de mens is die de ander werkelijk kan zien, die de ziel van de ander kan zien, alsof hij een lantaarn bezit die hem in staat stelt de schaduw van de ander te verlichten, zijn gevoel van schuld, wrok, concurrentie en wreedheid op te lossen, zijn essentie te ontdekken en zijn verlangen om te leven en gelukkig te zijn te onthullen“.

Het was Carl Gustav Jung die sprak over de menselijke ziel als een eeuwige wedergeboorte, pulserend tussen schaduw en licht.
Licht is het verblindende deel van onze ziel; het gebied in het hart waarvan de liefde, de levensvreugde en de perceptie van de allerhoogste Genade in vervulling gaan. Het licht is actief, warm: het is dichtbij een wonder. De schaduw is de plaats van onze angsten; schuldgevoel, geweld en angst. Schaduw en licht bestaan naast elkaar in ons. Beide kunnen worden opgeroepen in gebed of in de dans.
Maar Rolando gelooft dat er iets meer is aan het proces van verlichting. Zoiets als een intensivering van de perceptie van essentiële dingen. Vanuit ons licht kunnen we de ander waarnemen, ons verbinden met hun essentie en hen inwijden als een kosmische broeder. Ons licht stelt ons in staat om het licht te ontdekken dat in anderen is.

MOED OM TE LEVEN
“Schaduw in licht veranderen, uit de chaos komen, het liefhebben van de angst en het leven weten te trotseren”
“Het is noodzakelijk om moedig te handelen, de schaduw uit te dagen, de angst voor expressie, de angst voor het onbekende, de angst voor liefde en het leven te overwinnen“. De moed – dit zijn de woorden van Rolando – is het vermogen om in de chaos te gaan, en deze te verlaten dankzij de connectie met een attractor die ons voorbij de chaos leidt, een attractor die de uitdrukking is van het natuurlijke vermogen om moeilijkheden te overwinnen, door de chaos heen te gaan, en eruit te komen om te bloeien in de woestijn.

Moed is het vermogen om onze eigen duistere kant onder ogen te zien. Het is het feit dat we ons wagen in de mysterieuze ruimte van ons lijden en onze frustraties.
Het schemerlicht binnengaan en het licht aandoen om het heilige project voort te zetten: het binnengaan in het Grote Werk, in de ark van de verlossing door de liefde. “Wie niet in de diepten van de schaduw is afgedaald, weet niet wat lof is“, zegt Rainer Maria Rilke. Moed zit in ons vermogen om met liefde – deze vreemde aantrekker – de donkere gebieden van chaos te verlichten.
Moed is het vermogen om angsten, onderdrukking van buitenaf, onder ogen te zien. Moed is om het lijden onder ogen te zien, wetende dat het soms te laat is om terug te keren. Aarzelende, kille en fragiele beslissingen vertragen Gods komst.

INTASE
“Zichzelf waarnemen als een kosmisch wezen”
De innerlijke extase. De uitdrukking van de diepe verbondenheid met zichzelf en het geluk van het bestaan. Intasis verwijst naar de kosmische identiteit. Om te voelen op een coenesthetisch niveau en deel uit te maken van het universum.
“Het is noodzakelijk verbinding te maken met de eeuwige mens die in ons woont, met de innerlijke god om toegang te krijgen tot de vivencia van kosmische kracht. En om te voelen dat we deel uitmaken van het universum, om de aanwezigheid van de kosmos in het lichaam te voelen“, zegt Rolando.
En nogmaals: “De staat van intasis bestaat uit het ontwaken van de innerlijke god, het voelen van de zuiverheid en de kracht van onze identiteit. Intasis stelt ons in staat onze identiteit aan te nemen als kosmische wezens en als bewakers van de kracht van verbondenheid”.

- Intase is de oorsprong van ethisch bewustzijn, van geluk, het geeft ons toegang tot de schepping en de perceptie van schoonheid.
- De staat van intase is een ontwaken voor de god binnenin. Het is om de zuiverheid en kracht van onze eigen identiteit te voelen.
- Intase stelt ons in staat om onze identiteit aan te nemen als kosmische wezens en bewaarders van de kracht van vertrouwen.
- Intase ligt aan de oorsprong van het geweten en ethische helderheid van geest.
- Intase is ook het ontstaan van het gevoel van gelukzaligheid. Het opent de weg naar creativiteit en de perceptie van schoonheid.
- Ongedifferentieerde empathie en tederheid hebben beiden hun wortels in intase.

SLOTSOM
Ter afronding de woorden van Rolando: “Het Numineus Onbewuste geeft ons toegang tot de ervaring van intimiteit, tot grenzeloze liefde, tot de schepping als openbaring van schoonheid en mysterie“.

AANMELDEN VIERLUIK ‘NUMINEUS ONBEWUSTE’
Het Vierluik kost € 300. Je bent verzekerd van een plaats door inschrijving per e-mail en het bedrag over te maken op: NL 09 RABO 0135 4868 74 t.n.v. M.H. Pruim onder vermelding van: ‘vierluik numineus onbewuste’ en je naam. Het mailadres voor de inschrijving is creaheart.nl@gmail.com. Je aanmelding is definitief na ontvangst van betaling. Het is niet mogelijk de dansdagen afzonderlijk te volgen.
Let op! Biodanza ervaring is vereist!
Bij annulering van het vierluik zijn de algemene voorwaarden van toepassing.

POTLUCK
Het is de bedoeling dat iedereen voor de lunch iets lekkers meeneemt zoals een lekkere salade, of soep of een heerlijke taart (dessert) en iets te drinken om met elkaar te delen. Ook is het handig om een eigen bord, bestek, beker en een tas mee te nemen waar je na afloop de afwas weer in mee kunt nemen.
Wij zullen die dag voor thee/koffie, lekkers en fruit zorgen.

VRAGEN
Heb je nog vragen? Mail naar creaheart.nl@gmail.com of bel naar 06 – 27 427 694.
Biodanza zet je op diverse manieren in beweging. Niet alleen lichamelijk, maar ook ontstaan er bewegingen op het gebied van persoonlijke groei. Deze persoonlijke groei zal je dagelijks leven verrijken.

PRAKTISCHE INFORMATIE
Locatie: Vrijeschool De Vijfster, Texandrilaan 30, 7312 HR Apeldoorn.
Datum: Zondag 27 september 2026, Zondag 15 november 2026, Zondag 17 januari 2027, Zondag 14 maart 2027.
Tijd: 11.00-17.00 uur (de deur is open vanaf 10.45 uur).


